Cad a cheapann tú den cheap magaidh?
Is é forbairt an fhocail ‘ceap’ atá faoi chaibidil an tseachtain seo
Focal ar fhocal
Sa cholún seo, déanann Dónall P Ó Baoill iniúchadh gach coicís ar bhunús agus stair na bhfocal Gaeilge agus na claochluithe a tháinig orthu i gcaitheamh na blianta. Breathnófar freisin ar na focail a cailleadh i gcaitheamh na blianta agus ar fhocail nua a cumadh agus a cuireadh leis an teanga agus an gaol idir an Ghaeilge agus teangacha eile na hEorpa.
Meascra Ábhair
‘Geimhreadh’, ‘samhradh’, ‘colbha’, agus focail eile atá faoi chaibidil an tseachtain seo.
Dearbh, dearg agus dí-
Focail agus míreanna coitianta dar tús ‘d’ atá faoi chaibidil an tseachtain seo.
Ceas, ceasaí agus lagú ‘ng’
Léirítear arís an tseachtain seo gurb iomaí casadh a chuireann an Ghaeilge di
‘Ceangal’ agus focail ghaolmhara
Is iomaí bealach leis an fhocal ceangal a úsáid nach rithfeadh leat ar an chéad amharc
Tuilleadh faoi dhathanna na Gaeilge agus a n-úsáid
An tseachtain seo, caitear súil ar na húsáidí éagsúla a bhaineann leis na dathanna bán, geal agus gorm sa Ghaeilge
Magh, Teach - Amach is Isteach
Focal ar fhocal: An tseachtain seo tugann Dónall P Ó Baoill spléachadh ar mheascán foclóireachta
Faoisc, freagra agus beannachtaí na féile
Deirtear gur ‘Cothraige’ an chéad ainm a tugadh ar Naomh Pádraig in Éirinn mar nach raibh aon fhuaim [P] i nGaeilge ag an am…
Dúchas agus dathanna
Focal ar Fhocal: Tá ‘dearg’ agus ‘dubh’ i measc na ndathanna a úsáidtear le treise a chur in iúl sa Ghaeilge
Focail a bhíonn ina gcónaí leo féin
Ní minic a chloistear feorthainn, totán ná riglí ar na saolta seo…
Focail anonn is anall
Sampla beag den dóigh ar tháinig focail agus frásaí Gaeilge isteach i mBéarla na hÉireann
Ó Dhroim Inbhir go hIndreabhán
An tseachtain seo braitheann Dónall P. Ó Baoill ar an mhír ‘inbhear’, atá le fáil in go leor logainmneacha sa tír
Scéalta ár n-ainmneacha agus sloinnte
Is beag nach scéal bleachtaireachta an turas a chaithfeas duine a dhéanamh le theacht ar an fhírinne.
Chan mar a shíltear a bhítear
Tá ‘fíoch’, ‘diamhair’ agus ‘díon’ i measc na bhfocal atá á gcíoradh an tseachtain seo
Súgaí súgaí agus sciob sceab
Tá fuaimfhocail nó Onamataipé na Gaeilge faoi chaibidil an tseachtain seo
Ó ghaol go fuath
Is eol dúinn ar fad an chiall atá le ‘col ceathrair’ - seo mar a tháinig sé chun cinn
Crosswords & Puzzles
Crosswords & puzzles to keep you challenged and entertained
Stardust
Inquests into the nightclub fire that led to the deaths of 48 people
Common Ground
How does a post-Brexit world shape the identity and relationship of these islands
Family NoticesOpens in new window
Weddings, Births, Deaths and other family notices